ÖFKE PROBLEMLERİ
Öfke, diğer duygular gibi hissedilmesi normal bir duygudur. Öfkenin olumsuz bir duygu olarak görülmesinin sebebi aslında iyi yönetilememesidir. Öfkenin bastırılması ve kontrolsüz bir biçimde ifade edilmesi olumsuz sonuçlar doğurur. Öfkenin olumsuz sonuçları, ortamda gerginliğe, sözlü saldırıya, hatta fiziksel şiddete kadar gidebilmektedir. Öfkenin sağlıklı bir biçimde ifade edilmesi kişinin rahatlamasına yardımcı olur. Bunun ise tek yolu, yaşanan öfkenin kabul edilmesi, nedenlerinin tespit edilmesi ve dışavurumunun iyi bir biçimde yönetilmesidir.

Öfke kavramıyla ilgili birçok tanım ve bilgi yer almaktadır; bireyin engellenmesi sonucunda sözel ya da davranışsal olarak saldırgan olma eğilimi olarak tanımlanabilir. Sonuçta öfke;
– Bir problem çözme aracı değildir.
– Bir öç alma veya intikam yolu değildir.
– Başkalarını suçlama biçimi değildir.
– Şiddet göstermeye ya da suç işlemek için neden değildir.
– Başkalarını kontrol etme yolu değildir.
– Bir haklı olma yolu değildir.

Öfke, bireyin doğuştan getirdiği engellenme, saldırıya uğrama, yoksun bırakılma, küçümsenme ve dışlanma gibi sebeplerden ortaya çıkan istenmeyen sonuçlara, doyurulmamış isteklere ve hoş olmayan durumlara karşı verilen, diğer duygular gibi çok doğal, sıradan ve insani bir duygusal tepkidir.

Öfke tepkisine neden olan duygunun kişiyi, daha kuvvetli ve psikolojik olarak uyarılmış bir durumdatutmasına rağmen, aynı zamanda da daha incinebilir kılar…
Öfkeli duygular, istem dışı motor tepkiler, yüz değişiklikleri, tatsız olan olay yaşandığı esnadaki düşünceler ve hatırlananlar gibi içsel psikolojik tepkilerin ürünü olan tatsız bir olaydan kaynaklanır.
Öfke bazen kısa süreli, orta yoğunlukta ve hatta bu düzeyde iken yararlı olabildiği gibi; bazen de sürekli, şiddetli ve yıkıcı olabilmektedir.
Öfkenin özellikleri kısa bir şekilde özetlenecek olursa öfke, plansız bir şekilde ortaya çıkan, günlük hayatta çoğu kez tattığımız ve hemen hemen her insanın değişik tepkilerle ifade ettikleri bir duygudur denilebilir.

Bireyin yaşadığı öfkenin çeşitli fizyolojik, sözel, davranışsal ortaya çıkış biçimleri bulunmaktadır. Nasıl ortaya konulursa konulsun, öfkeyi oluşturan etmenler araştırıldığında, tek bir nedenin bulunmadığı görülmektedir. Engellenmenin, öfkenin kaynağında en çok rastlanan durum olduğu bilinmektedir…

Engelleme, bireyin yapmak istediklerinin, hedeflerinin ve amaçlarının önüne set çekilmesi demek olduğundan dolayı her yaş için aynı türden bir hareketin engelleme olmadığı söylenebilir..

Öfke, bireylerde değişik biçimlerde ortaya çıkmaktadır. Bunlar;
– Öfke dışa vurumu; oluşan öfke duygusunun sözel olarak veya davranışa dökülerek dışarıya aktarılmasıdır ve öfkenin yol açtığı stresle başa çıkmada uyumsal bir tepkidir.
– Öfke içe vurumu; kişinin gizleyerek ya da öfkeyi içinde tutarak var olan öfke etkenlerine karşı kullandığı alternatif bir uyum mekanizmasıdır.
– Öfke kontrolü ise kişinin başkalarıyla ilişkilerinde öfkesini ne ölçüde kontrol ettiği veya ne ölçüde sakinleşme eğiliminde olduğunu belirten durum, bireysel tepkilerle öfkeyi ifade eden kontrol deneyimleridir

Öfke yönetiminin amacı, öfkenin sebep olduğu hem duygusal hem de fizyolojik canlanmayı azaltmaktır. Bireyi öfkelendiren olay ya da kişilerden tamamen kaçılamayabilir ya da onlar değiştirmek mümkün olmayabilir, ama tepkiler kontrol edilebilir…

Kısacası öfke yönetimi, öfkeninfiziksel, davranışsal ve sözel açıdan yanlış ve kontrolsüz ifadelerinden kaynaklanan sonuçlardan kurtulmak için öfkenin oluşmadan önce engellenmesini, oluşan öfkenin ise sağlıklı ve kontrollü bir şekilde ifade edilmesini öğretir…

Öfke kontrolünü öğreten pek çok yöntem vardır. Doğru yöntem kişiden kişiye değişir.
Kızgınlığa yol açan insanları, olayları yok edemeyiz; onlardan kaçınamayız; onları değiştiremeyiz. Yapabileceğimiz tek şey bu insanlar ya da olaylar karşısında gösterdiğiniz içsel ve dışsal tepkilerinizi kontrol edebilmektir…

– Kendi öfkenizi tetikleyen durumları ve öfkenizin biçimini tanımlayın.
– Kendi kendinizi sakinleştirmeye yönelik egzersizleri düzenli olarak yapın.
– Derin nefes alın, nabız atışlarınızı ve nefesinizi kontrol altına alın.
– Kendinize, sizi sakinleştirecek cümleler söyleyin.
– Kendinizi, kontrol etme konusunda kararlı olun.
– Şiddete yönelik davranışları asla kabul edilebilir çözümler olarak değerlendirmeyin.
– Öfke duygusuna evet, ancak bu duyguyla davranmaya hayır, bağırmayın, vurmayın.
– Çevrenizdekileri, öfkelendiğinize ait bilgilendirin.
– Kendinize zaman tanıyın.
– Eğer mümkün ise kendinizi öfkeli olduğunuz ortamdan hemen uzaklaştırın ve sorunla, ancak kontrolünüzü yeniden kazandığınızda uğraşın.
– Problemi açıklığa kavuşturmaya çalışın ve çözümü aramaya odaklanın.
– Bol bol gülün ve espri yeteneğinizi kullanın olaya yeni bir bakış açısı ve yeni bir çerçeve kazandırın.
– Kişisel saldırılara cevap vermeyin kişiselleştirmekten kaçının.

Bunun dışında öfkeyi kontrol etmek için aşağıda önerilen stratejiler kullanılabilir…
– Gevşeme egzersizleri…
– Bilişsel yeniden yapılandırma.
– Problemi çözme
– Daha iyi iletişim
– Mizah…
– Çevreyi değiştirmek…
– Öfke kontrol yönergeleri belirlemek…
– Dinlemek…
– Yansıtmak…