Obsesif kompulsif bozukluk kısaca OKB saplantılı düşüncelerin ile zorlantı ile karakterize olduğu ruhsal bir bozukluktur. Obsesyon ya da saplantı yineleyici, kişinin günlük hayatında sıkıntı yaratan, saçma ve yanlış olduğunu bildiği bir düşüncelerdir… Kompulsiyon, zorlantı ise genelde bir obsesyona engel olmak için kurallar halinde yapılan motor veya mental eylemlerdir.

İstenmeyen, işlevleri ciddi ölçüde engelleyen, belirgin sıkıntıya neden olan tekrarlayıcı, girici düşünceler ya da katı kurallara göre yapılan yineleyici, törensel davranışlar, zihinsel eylemler olarak tanımlanabilir.

Bu rahatsızlığa sahip danışanlarda değişik sayılarda obsesyon ve zorlantı davranışlar görülebilmektedir.

Nedenleri arasında…

  • Abartılmış sorumluluk algısı
  • Düşüncelere aşırı önem verme
  • Düşüncelerin kontrol edilmesinin önemiyle aşırı ilgilenme
  • Abartılmış tehdit algısı
  • Belirsizliğe tahammülsüzlük
  • Mükemmeliyetçilik… yer alabilir.

Obsesyon olarak tanımlanan düşünceler, dürtüler veya düşlemler kişilerin gerçek yaşam sorunları ile ilişkili değildir. Kişi kendizihninin ürünü olarak gördüğü bu düşünce, dürtü ve düşlemlere önem vermemeye, baskılamaya veya başka bir düşünce ya da eylemle bunları etkisizleştirmeye çalışır.Kompulsiyon olarak tanımlanan davranışlar ve zihinsel eylemler ise, obsesyonlaraikincil oluşan sıkıntıdan kurtulmaya ya da korunmaya yöneliktir.

Obsesyon yada kompulsiyonlar belirgin bir sıkıntıya neden olur ve kişinin olağan günlük işlerini,mesleki işlevselliğini ya da toplumsal etkinliklerini ya da ilişkilerini önemli ölçüde bozar…

Tipik olarak geç ergenlikte ya da erken erişkinlikte başlamaktadır.

Çocuklar ve ergenler küçük düşme, alaya alınma, gülünç duruma düşme endişesinden dolayı OKB belirtilerini yıllarca saklayabilmektedirler… Profesyonel bir yardım almak için başvurduklarında ise belirtileri sakladıkları için depresyon gibi farklı tanılar alabilmektedirler.

Genelde davranışların başlaması 20’li yaşların başında görülse de yetişkinlerin OKB tanılarının geçmişi bebekliklerine kadar uzanabilmektedir.

Obsesif kompulsif bozukluğun sadece ergenlik ve erişkinlik döneminde ortaya çıkmadığı, aynı zamanda çocukluk döneminde de görüldüğü bilinen bir durumdur.

OKB ile eş tanı olasılığı oldukça yüksektir. OKB depresyon, tik bozukluğu ve diğer anksiyete bozuklukları ile birlikte görülmektedir…

Sonuçta OKB’li kişi, bu düşünce ve davranışlarının mantık dışı olduğunu bilir. Ancak içgörü çeşitli düzeylerde farklılık gösterir.

OKB’de en sık temizlik-yıkama kompulsiyonlarına eşlik ettiği kirlenme-bulaşıobsesyonları görülür…

Yine sıklıklakontrol etme kompulsiyonlarının eşlik ettiği, emin olamama görülür. Bunları saldırgan, somatik, simetri, cinsel ve dinsel içerikli obsesyonlar izleyebilir…